Ekonomi

TL mevduat yarışı hızlandı! Faiz oranı yüzde 25’e ulaştı

Bankaların mevduat rekabeti kızıştı. Merkez Bankası’nın bankaların TL mevduat faizinde 2023’e kadar yakalaması gereken hedefi yüzde 60’a yükseltmesi ve kur korumasıyla TL mevduat faiz üst sınırını kaldırması ortalığı karıştırdı. Geçen yıl sonu itibarıyla yüzde 50 TL mevduat hedefine ulaşan bankacılık şubesi şu anda yüzde 60’ın gerisinde. Döviz karşılığı KKM faizi yüzde 18’e kadar yükselirken, TL mevduata dönüşecek döviz arayışı bankaların dövize de yüksek faiz ödemesine neden oldu. Banka kaynaklarından edinilen bilgilere göre, yüksek hacimli dövizden TL’ye çevrimlerde yıllık dolar faizi yüzde 25’e kadar çıkabiliyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 10 Şubat haftası itibarıyla bankacılıkta TL mevduat faizi yüzde 55,52 seviyesinde oldu. TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı kamu mevduat bankalarında yüzde 57,63 iken, yerli özel mevduat bankalarında bu oran yüzde 53,1’dir. Yabancı mevduat bankalarındaki TL mevduatın oranı %56,55’tir. Merkez Bankası, TL mevduat faizinin yüzde 50-60 olması durumunda bankalara yüzde 3’lük bir komite uyguluyor. Komiteler, TCMB nezdindeki zorunlu karşılık ve ihbarlı döviz tevdiat hesaplarında yabancı para cinsinden tutulan tutarlar üzerinden tahsil edilmektedir. Ayrıca, TCMB’nin hedefi %60’ın altına düştüğünde ilave menkul kıymet alım zorunluluğu bulunmaktadır.

Tüm bu makroihtiyati tedbirler TL mevduat yarışını hızlandırdı. İki banka kaynağından alınan bilgiye göre dövize çevrilen mevduat hesaplarında büyük bir rekabet yaşanıyor. Özellikle tüzel kişilerin döviz çevrimlerinin yüksek olması, bankaları yeni formüller bulmaya itmektedir. Yine iki banka kaynağından alınan bilgiye göre dolar veya euro mevduatını getiren müşterilere yüksek faiz oranları uygulanıyor.

Kaynaklar bu rekabeti şöyle anlatıyor: Müşteri 100 dolar getirdiğinde ona önce yıllık yüzde 8 faiz veriliyor. Bu, yıl sonuna kadar 100 doların 108 dolar olmasını sağlar. Akabinde 100 doları TL’ye çevirerek KKM yapılıyor ve yüzde 18 KKM faizi uygulanıyor. Bu da demek oluyor ki 100 dolar/TL yıl sonunda 18.87 seviyesinde hesaplandığında 340 lira faiziyle 2227 liraya ulaşacak. Müşteri, dolara çevrildiğinde 18,87$/TL kuru üzerinden KKM dönüşünde 117$ alıyor. Bankanın 8 doları garanti ettiği düşünüldüğünde müşteri tüm bu mevduatlardan 125 dolar kazanıyor. Yani yıllık dolar mevduat faizi yüzde 25’leri buluyor.

KKM BOYUTU DA YÜKSEK

Tüm bu hesaplama, dolar/TL’nin mevcut seviyesinde tutulmasıyla şekilleniyor. Dolar/TL yıl sonunda yükselirse dövize çevirme ile KKM yapan müşterilerin getirisi daha yüksek seviyelerde olacaktır. KKM hesaplarının gelirlerine de stopaj uygulanmaz. BDDK verileri, 6 Ocak’tan sonra KKM hesaplarında hızlı bir artış olduğunu ortaya koyuyor. 16 Aralık’ta 1 trilyon 465,4 milyar liraya yükselen KKM’nin büyüklüğü, 6 Ocak’ta düşüş trendine girerek 1 trilyon 370 milyar liraya geriledi. Akabinde yıl sonu TL mevduat hedefinin yükseltilmesi ve Merkez Bankası’nın 26 Ocak’ta döviz kuru faiz tavanını kaldırması ile KKM’nin hacmi hızla arttı. 10 Şubat itibarıyla KKM’nin büyüklüğü 1 trilyon 483,4 milyar lira ile en yüksek seviyesine ulaştı. Banka kaynakları bu yükselişin devam edeceği görüşünde.

ORTALAMA İLGİ 3 AYA KADAR VADEDE

TL mevduat hesaplarında olduğu gibi döviz çevirmeli KKM’de de rekabet yüksektir. Merkez Bankası bilgilerine göre, 10 Şubat haftası itibarıyla bankaların bir aya kadar vadeli TL mevduata uyguladığı faiz oranı ortalama yüzde 16,38 oldu. Merkez Bankası’nın 3 aydan uzun vadeli TL mevduatlar için zorunlu karşılık oranını yüzde 0’a indirmesi bile 3 aya kadar vadeli mevduat faizlerini düşürmedi. 6 aya kadar vadeli TL mevduat faiz oranları, uygulamanın ilk kullanılmaya başlandığı dönemde hızlı bir yükseliş gösterse de 10 Şubat haftası itibariyle yüzde 14,68’e geriledi. 3 aya kadar olan vadeler ortalama yüzde 26,88’e yükseldi. Bir haftada 33 baz puan artış oldu. Mevduat faiz oranı ise yüzde 26,88 ile 21 Eylül 2018 haftasından bu yana görülen en yüksek seviye oldu. 1 yıla kadar vadeli mevduat faizi yüzde 11,44’e, TL mevduat faizi ise yüzde 11,44’e geriledi. bir yıl ve üzeri ise yüzde 11,66’ya geriledi. İki uzun vadeli TL mevduat faizi, 10 Şubat haftasında yaklaşık 200 baz puan geriledi.

YABANCI MEVDUAT 4 MİLYAR DOLAR AZALDI

Merkez Bankası’nın haftalık verileri, yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarının son 4 haftadır düşüş eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor. Parite etkisinden arındırılmış yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı 20 Ocak haftasında 616 milyon dolar, 27 Ocak haftasında 2 milyar 85 milyon dolar, Şubat haftasında ise 1 milyar 46 milyon dolar azaldı. 3. Döviz mevduatındaki düşüş 10 Şubat deprem felaketiyle biten haftada 241 milyon dolar azaldı. Böylece parite etkisinden arındırıldığında döviz mevduatında son 4 haftada düşüş 3 milyar 988 milyon dolar oldu. .

KAYNAK: EKONOMİM.COM

akyurtajans.com.tr

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu